NRdoet
Info & Tips

Arbowet

Welke verplichtingen zijn er volgens de Arbowet?

Al vanaf 1 medewerker (stagiaires, vrijwilligers, uitzendkrachten en zzp'ers tellen mee) moet je aan allerlei veiligheidseisen voldoen.


Een preventiemedewerker is bijvoorbeeld verplicht en een Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) is ook een vereiste.


Met de RI&E krijg je inzicht in de risico's in jouw bedrijf en weet je wat je moet doen om die risico's weg te nemen.


Vanuit die RI&E volgt een plan van aanpak voor een veilige werkomgeving. Dan kom je in actie.


Juist tíjdens het werk op de werkplek gebeuren de ongelukken of ontstaat fysieke overbelasting.


Om de werkplek veilig te houden moet het personeel zijn opgeleid voor het werk dat ze uitvoeren. Er moeten werkplekinspecties worden gedaan, taak risico analyses opgesteld, last minute risico analyses

gevolgd en toolboxen en veiligheidsinstructies worden gegeven. En dan moet er ook nog toezicht zijn of er echt veilig gewerkt wordt. 


En dit is nog maar een korte opsomming van de verplichtingen, want ook het arbobeleid is van groot belang. En verplicht.

Niet alleen voor de mensen op de werkvloer zijn de veiligheidsvoorschriften belangrijk.


Ook jouw verzekering wil graag dat je dat op orde hebt. Dit zijn tijdrovende zaken die er vaak ‘bij’ worden gedaan of helemaal niet, omdat het nou eenmaal niet jouw corebusiness is. En dat begrijp ik. Daarom heb ik er wel mijn corebusiness van gemaakt.

Maak het aantoonbaar.


Ook het vastleggen en bijhouden van afspraken is van belang. Net als het aanleggen van (digitale) mappen met belangrijke informatie. Denk aan het arbobeleid, BHV/bedrijfsnoodplan, veiligheidsinformatiebladen, keurings- en onderhoudsrapporten, overzicht gevaarlijke stoffen, en nog veel meer.


Wil je nooit meer zoeken en alles op 1 plek? Maak gebruik van Safety Triggers.


Ga naar rijksoverheid voor meer informatie over de Arbowet.

Arbobeleid

Wat is een arbobeleid en wat is het doel?

In een Arbobeleid staat het beleid op gebied van arbeidsomstandigheden. Het moet leiden tot duurzame inzetbaarheid en hogere productiviteit. 


Het doel van het Arbobeleid is om iedere medewerker veilig en gezond te kunnen laten werken. Met een goed arbobeleid, en natuurliujk de toepassing daarvan, voldoe je aan Arbowet artikel 3.


Als er sprake is van verzuim kan de Arbeidsinspectie controleren of een bedrijf voldoet aan die zorgplicht.


Bijvoorbeeld


Bij ons bedrijf staat het streven naar optimale arbeidsomstandigheden voorop, waarin alle medewerkers veilig kunnen werken en zich prettig voelen. We hechten waarde aan een respectvolle omgang tussen collega's en willen dat iedereen met plezier zijn werk doet.

We streven naar een open bedrijfsklimaat, waar medewerkers en managers zich vrij voelen om elkaar aan te spreken op mogelijke verbeteringen in het arbobeleid om een nog veiliger en gezonder arbeidsklimaat te creëren.


De leiding van ons bedrijf hecht veel belang aan de beste arbeidsomstandigheden en is altijd bereid om indien mogelijk aanpassingen te doen om deze verder te verbeteren. We waarderen de bijdragen van de OR / PVT / Arbocommissie die leiden tot verbeteringen in het beleid.

In het archief van Safety Triggers kun je een format vinden voor een Arbobeleid. 

Deze kun je downloaden naar eigen inzicht aanpassen.

Wat staat er in een arbobeleid.


In het arbobeleid staan in ieder geval afspraken over


  • Verantwoordelijken arbozorg
  • Preventieve zorg
  • Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
  • Bedrijfshulpverlening
  • Verzuimbeleid
  • Deskundige ondersteuning
  • Psychosociale Arbeidsbelasting (PSA)
  • Alcohol, drugs en medicijnen (ADM)
  • Voorlichting en onderricht
  • Registratie van arbeidsongevallen
  • Evaluatie


Je kunt hierin ook andere afspraken opnemen die voor jouw bedrijf belangrijk zijn. Dat mag allemaal in 1 document staan of je kunt het splitsen in meerdere. Zolang het maar overzichtelijk blijft. 

Hou rekening met je doelgroep en maak de taal niet te ingewikkeld en langdradig.


Een Arbobeleid kun je laten opstellen door een deskundige van de Arbodienst of een zelfstandig personeelsadviseur. Deze kan je ook verder op weg helpen met het personeelsbeleid.


Preventiemedewerker

Wat doet een preventiemedewerker en wie mag dat zijn?

Heb je al een preventiemedewerker in jouw bedrijf gekozen? Iemand die zich bezig houdt met veiligheid?


De preventiemedewerker zorgt samen met de werkgever voor een veilige werkvloer, door het creërenvan goede arbeidsomstandigheden en het voorkomen van ongevallen. Arbowet art.13 lid 7


Als je niet meer dan 25 medewerkers hebt mag de directeur ook zelf de preventiemedewerker zijn.


Tot op zekere hoogte mag je zelf bepalen welke taken de preventiemedewerker uitvoert. De Arbowet bevat op dit punt enkele minimumvereisten. De preventiemedewerker nog meer laten doen mag dus altijd, maar minder niet.

De SZW spreekt altijd de werkgever aan als iets niet in orde is, niet de preventiemedewerker.


De preventiemedewerker is bij deze taken nooit volledig verantwoordelijkheid of aansprakelijk. Als deInspectie SZW constateert dat er geen actuele RI&E is of een onvolledig plan van aanpak, dan is de werkgever verantwoordelijk.

Taken van de preventiemedewerker.


  • Meewerken aan het opstellen en uitvoeren van de RI&E en het helpen uitvoeren van de beheersmaatregelen uit het plan van aanpak.
  • Advies geven aan en samenwerken met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging. Of, als deze er niet zijn, de belanghebbende werknemers.
  • Adviseren aan en samenwerken met bedrijfsarts en andere arbeidsdienstverleners.
foto preventiemedewerker

Verwachtingen preventiemedewerker

Heeft de preventiemedewerker de positie, kennis, ervaring, middelen en tijd om zijn taken goed uit te voeren?


Een onafhankelijke en zelfstandige positieis belangrijk. De preventiemedewerker moet vrijuit kunnen werken aan veilig en gezond werken. Daarbij geeft hij gevraagd, maar ook ongevraagd advies over Arbozaken. De wet verplicht de werkgever dan ook om die vrijheid te garanderen en verbiedt hem preventiemedewerkers te benadelen. Ook genieten preventiemedewerkers dezelfde ontslagbescherming als een OR-lid. Ze mogen dus niet worden benadeeld of ontslagen als zij bijvoorbeeld een standpunt innemen waar de werkgever minder blij mee is.


Ook kennis en ervaring op het gebied van gezond en veilig werken zijn belangrijk. Hij is aanspreekpunt als het gaat om Arbozaken en kan voorlichting en instructies geven op gebied van veiligheid. Gelukkig hoeft hij niet alles zelf te weten, maar wel waar de informatie gevonden kan worden.


Een preventiemedewerker moet op zijn minst een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan de uitvoering van het plan van aanpak. Een basisopleiding preventiewerk is daarom zeker handig. Kennisvereisten hangen dus af van de aanwezige risico's in de bedrijfssituatie en zijn daarom nietspecifiek in de wetgeving vastgelegd.

Preventiemedewerkers hoeven niet alles zelf te doen. Voor specifieke zaken zijn externe deskundigen in te schakelen.


Je mag ervan uitgaan dat een preventiemedewerker in elk geval het volgende kan:

  • Informatieverstrekken en voorlichting geven over gezond en veilig werken;
  • de bekendste arbeidsrisico’s in de branche kent en kan beoordelen of deze van toepassing zijn op de eigen werkvloer;
  • verbetermogelijkhedenkent en deze kan vertalen naar een concreet voorstel voor de eigen werkvloer;
  • maatregelen op het gebied van veilig en gezond werken kan (laten) uitvoeren en erop toezien dat dit goed gebeurt.

Heeft de preventiemedewerker voldoende tijd voor zijn taken?


Tot slot moet een preventiemedewerker de middelen en tijd hebben om taken goed te kunnen uitvoeren. Hij moet voldoende zijn vrijgesteld van andere werkzaamheden. En is er bijvoorbeeld een opleiding, een inkoopbudget of een eigen archiefkast nodig, dan zorg je ervoor dat die er komen.


Het is ook goed als de preventiemedewerker met een computer overweg kan, specifieke risico’s in het bedrijf kent, graag het goede voorbeeld geeft in zich kan inleven in de situaties van zijn collega’s.

Na de inventarisatie bepaal je welke ondersteuning je verder nog nodig hebt.


Als de RI&E is ingevuld, kun je op basis van de uitkomsten beoordelen welke positie, kennis, ervaring, middelen en tijd nodig zijn. Hieruit blijkt immers welke arbeidsrisico’s er zijn in het bedrijf en waar concreet knelpunten liggen. En dus ook wat iemand moet kunnen, mogen en weten om daarmee aan de slag te gaan. En hoeveel tijd en middelen hij daarvoor nodig heeft.

Risico Inventarisatie & Evaluatie RI&E

Hoe zit dat met die Risico Inventarisatie en Evaluatie (of RI&E of RIE)?

Een RI&E heb je al nodig vanaf 1 medewerker.


Al vanaf 1 medewerker (stagiaires, vrijwilligers, uitzendkrachten en zzp'ers tellen mee) moet je aan allerlei veiligheidseisen voldoen. Eén van die verplichtingen is een RI&E.


Vanuit de RI&E volgt het plan van aanpak en neem je actie voor een veilige werkomgeving. De (verplichte) preventiemedewerker heeft daarbij een belangrijke rol.

Een RI&E is een overzicht van de risico's in jouw bedrijf en maatregelen om die risico's weg te nemen.


  • Hiermee worden alle risico's in het bedrijf geïnventariseerd. Dit is de basisinformatie voor een veilige werkomgeving.
  • Het plan van aanpak wordt samen met preventiemedewerker opgesteld. Hierin staan de acties die je moet nemen voor veiligheid op de werkvloer.
  • Nadat het plan van aanpak is opgesteld wordt de RI&E getoetst door een KAM adviseur.
  • Arbowet art. 5 (bij ontbreken kunnen boetes oplopen tot € 4.500 bij ontbreken van een RI&E en €3.000 als er geen plan van aanpak is)
  • Check www.rie.nl voor meer informatie.

Je kunt zelf de RI&E opstellen of het uitbesteden.


Er zijn veel RI&E instrumenten waar je uit kunt kiezen. Zie RIE.nl voor de beschikbare tools.

Maar mijn advies is om de RI&E wel door een deskundige te laten doen of dat je ondersteuning hebt. Dan weet je zeker dat de RI&E compleet is en dat het aan de Arbowet voldoet.

Het ìs de bedoeling dat je werkelijk en aantoonbaar iets doet aan de risico’s op de werkvloer.


En dat je hierbij steeds rekening houdt met de veiligheid, het welzijn en de gezondheid van jouw medewerkers.


Het is superhandig om een deskundige in te zetten. Iemand die jou precies laat zien hoe je dat in jouw bedrijf kunt aanpakken. Jij kunt verder met je werk en krijgt relevante informatie en handvatten om de veiligheid op de werkvloer te vergroten.

Het doorlopen van het RI&E proces kost tijd. Hou daar rekening mee.


Je zou niet de eerste zijn die enthousiast begint met de inventarisatie en niet de tijd neemt om het af te maken. Laat staan om de acties die volgen op te pakken.


Of je hebt al een RI&E, hebt een aantal acties opgepakt en vervolgens belanden de goede voornemens in de kast door de waan van de dag.


Hoeveel tijd het kost hangt af van jouw bedrijf, maar het doorlopen van de RI&E en het plan van aanpak is die eerste grote 'bult' werk. Daarop volgen de acties en die hoef je meestal niet allemaal in 1 keer op te pakken.

Vind iemand waar je een klik mee hebt, die enthousiast is over jouw bedrijf en vooral de mogelijkheden ziet.


Van iemand die met een zuur gezicht steeds commentaar heeft raak je niet gemotiveerd en neem je toch moeilijk wat aan.

Gelukkig hebben de meeste deskundigen ervoor geleerd om jou goed op weg te helpen en vinden ze het leuk om te doen. Deskundigen kun je onder andere vinden bij jouw branchevereniging of Arbodienst. 

Het RI&E traject in beeld

Dit zegt SZW over de RI&E

bron: Arboportaal 


Als werkgever weet u hoe waardevol medewerkers zijn voor het succes van uw bedrijf. Maar, wist u ook dat u wettelijk verplicht bent om een arbobeleid te hebben en dat een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) hiervoor de basis is?


Wat is een RI&E?

In de RI&E brengt u alle arbeidsrisico’s binnen uw bedrijf of organisatie in kaart. Vervolgens maakt u een plan van aanpak voor het beheersen van deze risico’s. Het doel van de RI&E is om gezondheidsklachten en ongevallen te voorkomen. Dit is van belang voor uw bedrijf en uw medewerkers. Het leidt namelijk niet alleen tot minder ziekteverzuim, maar bevordert ook het werkplezier en de productiviteit.


Een RI&E opstellen

U kunt een RI&E zelf opstellen of met behulp van zogenaamde RI&E-instrumenten. Een RI&E-instrument is een digitaal hulpmiddel en wijst u op de meest voorkomende risico’s binnen uw bedrijf.


Route naar RI&E

Met de online applicatie Route naar RI&E kunt u een RI&E voor uw bedrijf maken, op de manier die u zelf kiest. Via een paar vragen ontdekt u al welke routes mogelijk zijn en kunt u direct zelf aan de slag.


Zelf aan de slag met de RI&E?
Lees in deze flyer welke stappen je kunt doorlopen om een RI&E op te stellen. 


Start uw route op:routenaar.rie.nl

RI&E toetsen

De RI&E moet in veel gevallen getoetst worden

Het niet laten toetsen van de RI&E kan je een boete opleveren. En je moet de RI&E alsnog laten toetsen door een deskundige.



Ik zal voor jouw bedrijf altijd proberen een erkend RI&E instrument te gebruiken, zodat ik jou de kosten voor een toetsing kan besparen.


"Na het uitvoeren van de RI&E en het opstellen van het Plan van Aanpak moeten deze voorgelegd worden aan een gecertificeerde arbodienst of een gecertificeerde arbokerndeskundige (zie artikel 2.1 van de Arbeidsomstandighedenregeling). Zij beoordelen of de ingevulde RI&E compleet en betrouwbaar is en uitgaat van de huidige stand van wetenschap en techniek. Ze schrijven een advies aan de werkgever o.a. over het plan van aanpak."

Indien je geen contract hebt met een arbodienst, raadpleeg dan deze lijst met gecertificeerde arbodiensten.


Er hoeft geen toetsing van de RI&E plaats te vinden wanneer:

  • alle werknemers in het bedrijf samen 40 uur of minder werken;
  • het bedrijf ten hoogste 25 werknemers heeft en gebruik maakt van een in de CAO opgenomen RI&E-instrument óf van een erkend branche RI&E-instrument zoals opgenomen op rie.nl.
  • Bedrijven met méér dan 25 werknemers moeten hun RI&E wél laten toetsen door een gecertificeerde arbodienst of een gecertificeerde Arbo-kerndeskundige.

Lees meer over toetsing en de uitzonderingen op de website van Steunpunt RI&E.


Bron:Arboportaal

Plan van aanpak

Wat is een plan van aanpak en wat heb je eraan?

In een plan van aanpak staan alle te nemen maatregelen tegen de geïnventariseerde risico's, de verantwoordelijken, termijnen en kosten. Een plan van aanpak is een verplicht onderdeel van de RI&E.


foto wegwijzer

Begin met de risico's


Eerst zijn met de RI&E alle risico's geïnventariseerd en is bekend wat je kunt doen om de risico's weg te nemen of beheersbaar te maken. Die informatie heeft de deskundige voor de uitgeschreven of, als je de RI&E zelf hebt gemaakt, staan er veel tips in het RI&E instrument dat je hebt gebruikt.


Dan ga je per onderwerp specifiek beschrijven wie, wat, wanneer en hoe gaat oppakken, dat is het plan van aanpak.


Keuringen


Stel dat de arbeidsmiddelen in jouw bedrijf nog niet periodiek gekeurd worden door een deskundige. Dan kan er tijdens het werk een keer iets misgaan (risico). Je moet er in ieder geval voor zorgen dat de arbeidsmiddelen aantoonbaar onderhouden worden en periodiek gekeurd door een deskundige. De actie zet je in het plan van aanpak. Je kunt het onderhoud en de planning voor de keuringen gemakkelijk bijhouden in Safety Triggers.


foto gereedschap

Dit staat in een plan van aanpak

De risico's

  • de risico's die tijdens de rondgang, interviews en documentonderzoek zijn geconstateerd.


Voorgestelde maatregelen

  • wat neemt het risico (tijdelijk) weg en welke maatregel kun je toepassen om zo veilig mogelijk te werken.


Acties

  • hier vul je in wat je precies gaat doen om het risico of de tekortkoming weg te nemen. Daarbij kun je de voorgestelde maatregel overnemen en details toevoegen over het hoe. Of bepaal een eigen maatregel. Zolang het risico of tekortkoming maar wordt weggenomen. Wees zo specifiek mogelijk.


Kosten

  • noteer hier de geschatte kosten die gemaakt moeten worden om de tekortkoming op te lossen. Het is voldoende om de kosten die je maakt om materialen, middelen of diensten in te kopen.


Verantwoordelijke

  • wie gaat ervoor zorgen dat de risico's en tekortkomingen worden weggenomen? Dit kunnen meer mensen zijn als het om meer acties gaat voor dit punt. Wees ook hier zo specifiek mogelijk.


Startdatum

  • datum waarop gestart wordt met de maatregel om het risico weg te nemen.


Streefdatum

  • gewenste datum waarop de maatregel is doorgevoerd en het risico is weggenomen.


Einddatum

  • datum waarop dit punt is afgehandeld omdat het risico is weggenomen en volledig wordt voldaan aan de wet.

Het is echt geweldig om de lijst met acties steeds korter te zien worden!


De meeste overzichten kun je vanuit een branche instrument downloaden in excel.

In excel kun je heel gemakkelijk regels zichtbaar en onzichtbaar maken door filters toe te passen. Als ik de RI&E voor je heb gedaan draag ik het bestand aan jou over. Ik leer je hoe het in het vervolg zelf kunt bewerken en bijhouden.


Arbeidshygienische strategie AHS

Wat is de Arbeidshygiënische strategie en hoe werkt het?

Voor het wegnemen of verlagen van risico's ben je als werkgever wettelijk verplicht het voorgeschreven stappenplan van de Arbeidshygiënische strategie te volgen.

Dit houdt in dat maatregelen op een zo hoog mogelijk niveau genomen moeten worden. Pas als een maatregel van een bepaald niveau om technische, organisatorische of economische redenen niet mogelijk is, mag gekozen worden voor maatregelen van één niveau lager.

Als laatste stap mag je pas persoonlijke maatregelen toepassen, zoals het gebruiken van persoonlijke beschermingsmiddelen.

afbeelding AHS

1. Bronmaatregelen

Probeer eerst de oorzaak (bron) van het risico weg te nemen. Kan daar iets aan gedaan worden, dan is dat de eerste stap die moet worden gezet. Denk aan het afschaffen van een middel of machine of aan het uitbesteden van het werk.


2. Collectieve maatregelen (technisch)

Als er niets (meer) aan de bron gedaan kan worden, kun je technische maatregelen nemen, zoals het afschermen van een machine, ventilatie en het afzuigen van stoffen. Hiervoor kun je een TRA opstellen.


3. Individuele maatregelen (organisatorisch)

Blijven er nog risico's over dan kun je organisatorische maatregelen toepassen, zoals het rouleren van taken zodat er minder blootstelling aan het risico is.


4. Persoonlijke maatregelen

De laatste risico's mag je wegnemen door persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te gebruiken, zoals gehoorbescherming. De werkgever moet toezicht houden op het gebruik ervan, maar medewerkers zijn natuurlijk verplicht om de beschermingsmiddelen te gebruiken en de instructies hiervoor op te volgen.


Ga naarArboportaal art. 4.4voor het artikelbesluit.

BHV plan

Wat is een BHV of Bedrijfsnoodplan en wat is het doel?

In een BHV plan (of bedrijfsnoodplan) staat informatie over wat er van jouw bedrijf wordt verwacht gericht op de bedrijfshulpverlening.


Het doel van een BHV plan.


Het doel van een Bedrijfshulpverleningsplan (BHV-plan) is om een BHV-organisatie in te richten die in geval van een (dreigende) noodsituatie snel in actie kan komen en doelmatig kan optreden om de gevolgen zoveel mogelijk te beperken.


De bedrijfshulpverlening beperkt zich meestal tot de hulpverlening in het belang van de arbeidsveiligheid van medewerkers en andere personen in het bedrijf.


Een BHV plan kun je laten opstellen door een deskundige. Deze kan ook een ontruimingsplattegrond voor je maken en je goed adviseren over een bedrijfshulpverlening die past bij jouw bedrijf.


foto ehbo

De inhoud van een BHV plan


  • algemene gegevens van het bedrijf
  • het aantal medewerkers
  • werktijden en dienstroosters
  • aanwezige basisnoodvoorzieningen
  • risico's in het bedrijf en de plekken waar die te vinden zijn
  • het aantal BHV'ers en hun taken en verantwoordelijkheden
  • alarmering- en ontruimingsprocedure
  • telefoonlijst
  • afspraken bij verschillende incidenten
  • hoe de nazorg is geregeld
  • hoe de scholing van de BHV'ers is geregeld
  • aanduiding van mogelijke uitrusting
  • ...


Wil je hier zelf mee aan de slag? In het Archief van Safety Triggers staat een format. Deze kun je downloaden en naar wens aanpassen voor je eigen organisatie.

Zorg dat je BHV plan voldoet aan de NEN 8112 norm. Dan weet je zeker dat het compleet is.

Psychosociale Arbeidsbelasting PSA

Wat is PSA en wat kun je doen om dat te voorkomen?

Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) komt door ongewenst gedrag op de werkvloer en werkstress. 


PSA ontstaat als de omstandigheden op het werk niet goed zijn voor een medewerker.


Volgens de Arbowet ben je als werkgever verplicht om PSA te voorkomen. Het is dan ook altijd een onderwerp in de RI&E.


Ongewenst gedrag.


  • Agressie en geweld - zijn situaties waarin een medewerker psychisch of fysiek lastig wordt gevallen, bedreigd of aangevallen.

 

  • Discriminatie - is elke vorm van onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur die de gelijke rechten van mensen aantast op economisch, sociaal of cultureel gebied.

 

  • Pesten - is het systematisch uitsluiten of treiteren door een persoon of een groep tegen iemand die niet voor zichzelf kan opkomen.

  • Seksuele intimidatie - is ongewenste toenadering, vragen om seksuele gunsten of ander ongewenst seksueel gedrag. Soms is dat bedoeld om iemands werkprestaties te beïnvloeden, onder druk te zetten of een intimiderende, vijandige of onplezierige werkomgeving te creëren.

 

  • Arbeidsdiscriminatie - is het maken van onderscheid tussen medewerkers op basis van bijvoorbeeld hun afkomst, geslacht, leeftijd, geloof, etc.
foto man onder post its

Werkstress kan door verschillende factoren worden veroorzaakt.


Hier zijn de 5 belangrijkste


  • Hoge werkdruk - deze kan ontstaan als iemand teveel taken en verantwoordelijkheden heeft in een beperkte tijd. Het gevoel constant onder druk te staan kan leiden tot stress en uitputting.

  • Gebrek aan controle over het werk - ontstaat als mensen het gevoel hebben weinig invloed te hebben op taken. Dit kan leiden tot een gevoel van machteloosheid en stress.

  • Slechte werk-privébalans - is er als iemand moeite heeft om werk en persoonlijke verplichtingen in balans te krijgen. Dit kan zorgen voor stress, omdat ze nooit echt kunnen ontspannen.

  • Onduidelijke verwachtingen - zijn er als medewerkers niet goed begrijpen wat er verwacht wordt. Ook als ze conflicterende taken hebben kan dit leiden tot verwarring en stress.

  • Te weinig sociale steun van collega's en leidinggevenden - dit kan ervoor zorgen dat iemand zich geïsoleerd voelt en een gebrek heeft aan bronnen om mee te praten of problemen te delen.


Het is belangrijk dat werkgevers en medewerkers zich bewust zijn van deze factoren en (samen) proactief werken aan het verminderen van werkstress om de gezondheid en het welzijn van werknemers te bevorderen.

Voorkom PSA en lees de adviezen op deze pagina.


Je kunt ook kiezen voor begeleide trajecten op maat. Onder aan deze pagina staan een paar links waar je wellicht mee verder kunt of benader de Arbodienst waarmee je een contract hebt.


Soms is er al sprake van verzuim door PSA. Volg dan een traject waarbij de bedrijfsarts betrokken is. Welke stappen je dan neemt is volledig afhankelijk van de situatie.

Voorkom PSA

Een goede werksfeer.


Een goede sfeer op het werk is belangrijk voor de medewerkers. Het is goed voor de productiviteit en tevredenheid. Een goede sfeer wordt beter door respect en begrip voor elkaar te hebben en naar elkaar te luisteren.


Agressie, geweld, pesten, discriminatie en seksuele intimidatie hebben een negatieve invloed op de werksfeer en zijn zelfs bij wet verboden.


Het is goed om eens een personeelsscan te doen om te onderzoeken hoe medewerkers zich voelen. Dat kan bijvoorbeeld met een korte enquête in Safety Triggers.

Het werk past bij de medewerkers.


Zorg dat het werk echt bij de medewerkers past. Zijn ze er goed in en geeft het ze genoeg uitdaging, afwisseling en ervaren ze zingeving? Ook is het belangrijk dat medewerkers zich kunnen ontwikkelen door een cursus of training aan te bieden. Let op de balans tussen routine en nieuwe uitdagingen en voorkom dat medewerkers zich onzeker gaan voelen.


Medewerkers die voelen dat ze echt een bijdrage leveren zijn meer betrokken bij het bedrijf.

Wettelijke afspraken over werktijden worden niet overschreden.


In de Arbeidstijdenwet staan regels over de lengte van een werkdag, een werkweek en pauzes. Dit zijn de maximale arbeidstijden.


In een CAO of door overleg met de vakbonden of de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging kunnen andere regels zijn afgesproken, maar altijd binnen het kader van de Arbeidstijdenwet of als het om bedrijfsregelingen gaat binnen het kader van de CAO.


De werktijden moeten ruim van tevoren bekend zijn en overwerk mag niet structureel zijn.


Let ook op afspraken over pauzes en consignatiediensten.

Balans in het werktempo, het werkaanbod of de tijdsdruk.


Je zorgt voor balans als de werkplanning niet te krap én niet te ruim is. Dit voorkomt haastig werken aan de ene kant en verveling aan de andere. Hou ook rekening met onverwachte acties die anders 'even tussendoor' gedaan moeten worden. Dit voorkomt fouten en werkstress.

Voorkom dat medewerkers teveel verschillende werkzaamheden tegelijk moeten doen. Medewerkers zijn dan meer geconcentreerd en leveren goed werk af. Maak het allemaal ook weer niet te gemakkelijk waardoor het misschien saai wordt. Stem met de medewerkers af wat voor hen werkt.

Medewerkers kunnen zelf beslissingen nemen.


Medewerkers voelen zich vaak beter als ze bepaalde vrijheid hebben om hun werk naar eigen inzicht uit te voeren.


Soms is het prettig als moeilijke beslissingen door de leidinggevende genomen worden, maar vaak geeft dat niet het beste resultaat en de beste tevredenheid. Mensen hebben van nature de behoefte om beslissingen te nemen en controle te hebben over het eigen werk. Hiermee stimuleer je de betrokkenheid en het zelfrespect.

Voorlichting over maatregelen tegen werkdruk en ongewenste omgangsvormen.


Het is verplicht om medewerkers te vertellen hoe ze het beste met werkdruk kunnen omgaan. Maak ook goede afspraken om ongewenst gedrag te voorkómen. De branchevereniging kan hier meer over vertellen en er zijn trainingen voor.

Alle middelen die nodig zijn voor het werk zijn altijd beschikbaar.


Van medewerkers wordt verwacht dat zij binnen de afgesproken tijd hun werk doen. Als er steeds verstoringen zijn, kan dat zorgen voor teveel werkdruk en ergernis. Voorbeelden zijn: slecht onderhouden apparatuur, defecte materialen, te laat of verkeerd geleverde materialen, slechte communicatie, wisselingen in de werkplanning.

Collega's kunnen op elkaar rekenen.


Als iemand een vraag heeft over een storing of een probleem, dan is het belangrijk dat medewerkers op collega's kunnen rekenen.

Het zorgt voor onderlinge waardering en dat is een voorwaarde voor samenwerking en betrokkenheid.


Zelf of in overleg met de leiding initiatief kunnen nemen voor het oplossen van problemen is uitdagend en leert medewerkers verantwoordelijk en zelfstandig te werken.

Alle medewerkers weten hoe ze hun werk moeten doen.


In een functieomschrijving staan de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden benoemd, maar de manier van werken staat hier niet in.

Medewerkers moeten aantoonbaar geïnstrueerd zijn over het goed en veilig kunnen uitvoeren van hun werk. Denk dan aan dagelijkse werkzaamheden en goede instructies voor het veilig werken met bijvoorbeeld machines en gevaarlijke stoffen.


Plan een paar keer per jaar een persoonlijk gesprek met iedere medewerker over hoe het gaat. Vanuit de leidinggevende en vanuit de medewerker. Het gaat dus twee kanten op. Hiermee creëer je vertrouwen waardoor je de samenwerking kunt verbeteren. Geef complimenten, feedback en feedforward en sta open om ze ook te ontvangen. Maak afspraken over de komende periode.


Zorg voor goede afspraken over gewenst gedrag!

Je kunt gebruik maken van het PSA format van

Safety Triggers.

De leidinggevende is vaardig en heeft de ruimte om medewerkers goed te begeleiden.


Als de medewerkers een goede beleving hebben bij de leidinggevende zorgt dat voor laag verzuim en weinig werkstress.

Iedere medewerker zijn of haar eigen behoeftes en dat vraagt nogal wat van een leidinggevende. Zorg dat een leidinggevende voldoende vaardig is of trainingen gaat volgen. Het gaat niet iedereen van nature goed af om mensen aan te sturen en een goede structuur kan helpen. Ook een leidinggevende heeft te maken met werkdruk dat kan uitmonden in PSA.

Met een positieve en open houding kan de leidinggevende constructief eventuele knelpunten aangeven. Dit helpt bij het behoud van de inzetbaarheid en kan verzuim voorkomen.

Veilig werken in de praktijk

De RI&E klaar en dan?

Hoe zorg je voor veiligheid in de praktijk?


Voor veiligheid op de werkvloer heb je niet genoeg aan een RI&E, eigenlijk begint het dan pas.


Zet de RI&E niet in de kast na de belangrijkste acties. Sommige risico's en gevolgen worden als onschuldig gezien, waardoor soms (on)bewust veiligheidsregels worden overtreden.


Het gaat erom wat je in de praktijk doet met de RI&E

Veiligheid en wettelijke verplichtingen.


Al vanaf 1 medewerker (vrijwilligers, stagiaires, uitzendkrachten en zzp’ers tellen mee) moet je aan allerlei veiligheidseisen voldoen. Een preventiemedewerker is bijvoorbeeld verplicht volgens deArboweten een Risico Inventarisatie & Evaluatie(RI&E) is ook een vereiste.

Met de RI&E krijg je inzicht in de risico's in jouw bedrijf en weet je wat je moet doen om die risico's weg te nemen. Vanuit die RI&E volgen plannen van aanpak met acties voor een veilige werkomgeving.

Kennis en tijd


Kortom, al deze zaken kosten, zeker in het begin, kennis en tijd. Veel bedrijven, vooral de 'kleine' MKB'er lukt het vaak niet om aan alle wettelijke verplichtingen te voldoen. Het is immers geen corebusiness van een autogarage, timmerman, installatiebedrijf, dakdekker, administratiekantoor, of schoonmaakbedrijf om een RI&E op te stellen en die eerste grote 'bult' werk voor elkaar te krijgen. Maar als het eenmaal stáát dan is veiligheid op de werkvloer een 2e natuur en kost het amper nog tijd.

Tijdens het werk gebeuren de ongelukken.


Oké, dan heb je de RI&E voor elkaar en een mooi plan van aanpak. Maar dan ben je er nog niet, want juist tíjdens het werk op de werkplek gebeuren de ongelukken of ontstaat fysieke over- of onderbelasting. Soms duurt het jaren voordat de gevolgen van onveilig werken zichtbaar worden. Denk aan het werken met gevaarlijke stoffen. Zelfs houtstof kan kanker veroorzaken.

Om de werkplek veilig te houden moeten er regelmatig werkplekinspecties worden gedaan. In sommige gevallen worden taak risico analyses opgesteld, moeten last minute risico analyses worden gevolgd en toolboxen en veiligheidsinstructies worden gegeven. En dan moet er ook op worden toegezien dater écht veilig gewerkt wordt. Pfff, wat een werk!

Verzekering


Niet alleen voor de gezondheid van de mensen op de werkvloer zijn de veiligheidsvoorschriften belangrijk. Ook voor de gezondheid van jouw bedrijf, want verzuim is duur. Daarbij wil ook jouw verzekering graag dat je de boel op orde hebt.

Maak het aantoonbaar


Dan is het vastleggen en bijhouden van afspraken nog van belang. Net als het aanleggen van mappen met belangrijke informatie. Denk aan het BHV plan, de veiligheidsinformatiebladen, instructiekaarten, gevaarlijke stoffen, keurings- en onderhoudsrapporten, etc.


Schakel een veiligheidskundige of je branchevereniging in om je met de eerste bult werk op weg te helpen. Je medewerkers en je bedrijf zijn het waard.

Veilig werken in de praktijk

Wil je dat je team veilig werkt?


Zorg dan dat je een preventiemedewerker hebt aangewezen. Behalve dat het wettelijk verplicht is, wil je natuurlijk veiligheidskundige kennis in huis hebben. Je verzekering wil dit ook graag.

Heb je niet meer dan 25 medewerkers in dienst? Dan mag de directeur dit zelf zijn.

De preventiemedewerker aanwijzen alleen is natuurlijk niet genoeg. Deze moet ook werkelijk wat doen met de acties uit het plan van aanpak en helpen toezien op veilig werken.

Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E)


Nadat de preventiemedewerker is gekozen inventariseer álle risico's middels een RI&E en neem de acties om ze te voorkomen.

Bij het invullen van de RI&E vragen ontkom je er waarschijnlijk niet aan om een keer een 'nee' in te vullen. Hieruit volgt dan een advies en dat betekent actie!

Laat de preventiemedewerker ondersteunen.


Een preventiemedewerker doet zijn taken meestal naast zijn of haar reguliere werk. En dat is prima, maar het risico is wel dat de veiligheidstaken vooruitgeschoven worden. Dan is ondersteuning wel zo prettig.


Voor het opstellen van de RI&E, het plan van aanpak en alles wat daar mogelijk op volgt kun je bij mij terecht.

Voorkom het moeten melden van een ongeval of het missen van een medewerker.


Het invullen van een RI&E is tijdrovend, maar echt minder vervelend dan een ongeval. Bij een ongeval moet je in bepaalde gevallen een melding doen bij het SZW. Dan komt een inspecteur langs om te onderzoeken hoe het ongeval heeft kunnen gebeuren. Het eerste waar naar gevraagd wordt is de RI&E en dan kijken ze naar het opvolgen van de acties, de inhoud van bijvoorbeeld een Taak Risico Analyse (TRA) en hoe je hier in de praktijk mee omgaat. Ook kan gevraagd worden naar Werkplekinspecties (WPI), instructies zoals de Toolbox en ze interviewen jouw medewerkers.


Liever voorkomen toch?

Maak veiligheid 'gemakkelijk'


In de praktijk is het vooral van belang is dat je het voor jezelf en je medewerkers zo gemakkelijk mogelijk maakt om veilig te werken, dat iedereenautomatischveilig werkt.

Maar ook weer niet zó automatisch dat ze de risico's niet meer zien. Doe daarom (ook nog) regelmatig een Toolbox waarin je relevante veiligheidszaken bespreekt. En zie regelmatig toe op het veilig werken in de praktijk. Immers, daar gebeuren de ongevallen.

Om veilig werken toe te passen en er vervolgens ook op toe te zien is een, bij jouw bedrijf passende, structuur nodig.

Zodra je die structuur te pakken hebt valt de (extra) tijd die nodig is voor een veilige werkvloer echt mee. Ik help je graag op weg om een bij jou passende structuur te vinden én invoeren.

Veiligheid op school

Wat kun je op een school aan veiligheid doen?

Een training kan gaan over bijvoorbeeld de volgende onderwerpen en is níet saai.


  • Waarom bestaat de Arbowet
  • Hoezo, rechten en plíchten op de werkvloer
  • Leren risico's herkennen en oplossen in de eigen praktijklokalen of op de stageplek
  • Iets over aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid
  • Specifieke zelfgekozen onderwerpen 


Lees verder voor meer ideeën en de randvoorwaarden voor draagvlak níet saaie lessen.


Zorg voor voldoende kennis over de Arbowet bij docenten. 


Kennis is kracht, dat weten docenten als geen ander. Maar 'veiligheid' is vaak toch weer een vak apart. Prima als je een stuk theorie deelt over de Arbowet, maar blijft dat wel 'hangen' bij studenten? Herkennen ze dan een onveilige situatie in de praktijk of weten ze hoe ze daarmee om moeten gaan? Je wilt dat studenten met voldoende veiligheidskennis de werkvloer op gaan. Of dat nou in een kantooromgeving is of in de bouw.


Neem contact met me op voor een leuke training aan docenten of studenten van ieder niveau.

Als een school nog niet volledig duidelijk heeft hoe ze Arbo moeten aanpakken, kan het nuttig zijn om eerst een algemene introductie te geven over dit onderwerp. 

 

Vaak hebben docenten en studenten weinig tot geen kennis van de Arbowet en wat deze in de praktijk inhoudt. Het is belangrijk om te begrijpen welke risico's er op hun toekomstige werkvloer kunnen bestaan en welke rechten en plichten hierbij horen.

 

Een interactieve introductie van één lesuur over Arbo, gericht op gezondheid, veiligheid en welzijn, zou er als volgt uit kunnen zien.


  • Kennismaking met de Arbowet - Wat houdt deze wet in en hoe definiëren we gezondheid, veiligheid en welzijn?
  • Verduidelijking van rechten en plichten - Welke verantwoordelijkheden heb jij als werknemer en welke heeft je werkgever?
  • Herkennen van mogelijke risico's op de (toekomstige) werkvloer en manieren om hiermee om te gaan.

 

Optioneel (als er tijd is of voor een volgend lesuur)


  • Wat is psychosociale arbeidsbelasting en wat doe je ermee op de werkvloer.
  • Kennis voor de start van werkzaamheden. Wat moet je weten voor je aan de slag gaat, vooral in geval van nood?
  • Omgaan met gevaarlijke stoffen en machines - Belangrijke aandachtspunten en veiligheidsmaatregelen.
  • Begrip van een "toolbox" - Wat is dit en hoe wordt het gebruikt in arbeidsveiligheid?
  • Introductie van "Laatste Minuut Risico Analyse" (LMRA) - Wat houdt dit in en hoe kan het bijdragen aan veiligheid?
  • Inzicht in de arbeidshygiënische strategie - Wat betekent dit en hoe kan het worden toegepast?


Na een introductie kun je samen een plan voor de toekomst maken.


Om draagvlak en succes te waarborgen, zijn de volgende randvoorwaarden van belang.


  • De introductie is interactief, waarbij studenten worden uitgedaagd om hun kennis te delen, gedachten te uiten en oplossingen te bedenken.
  • Voorbeelden zijn relevant en degene die de les verzorgt kan direct inspelen op de besproken onderwerpen.
  • De docent of trainer is zichtbaar enthousiast over het onderwerp!
  • Arbo keert gedurende het schooljaar regelmatig terug in het curriculum.
  • Opdrachten kunnen worden ingezet om de praktische toepassing te bevorderen, zoals het opvragen van een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) bij een stageplek of bijbaan, het herkennen van risico's op eigen stage- of werkplek, en het bedenken of opzoeken van oplossingen.
  • Studenten krijgen de gelegenheid om hun bevindingen te delen, zowel tussendoor als aan het einde van een bepaalde periode.
  • Er is een aanspreekpunt voor studenten die vragen of zorgen hebben over veiligheid op de huidige stageplek. Samen wordt naar een oplossing gezocht. 


Werkplekinspectie

Wat kun je met een werkplekinspectie?

Met een werkplekinspectie (WPI) krijg je een goed beeld van de huidige situatie op de werkvloer.


Tijdens je werk ben je geconcentreerd bezig en zie je uiteindelijk niet meer wat er misgaat of mis kán gaan.


Als je regelmatig een inspectie doet op vaste punten van je werkomgeving of een proces zie je snel wat er anders of veiliger kan. Als je dan ook nog direct maatregelen neemt als iets niet in orde is, zorg je voor een groter veiligheidsbewustzijn op de werkvloer.


Doe het samen en gestructureerd


Betrek medewerkers bij de uitvoering en de oplossingen. Daar zijn vaak de beste ideeën.


Met een werkplekinspectie stel je gestructureerd onveilige situaties of handelingen vast.

Bevindingen gebruik je b.v. voor de volgende toolbox.


Gebruik Safety Triggers voor digitale WPI's. Hierin  kun je formulieren opstellen, uitsturen en acties bijhouden. Je kunt dan ook alles meteen aantoonbaar maken.


  • Verplicht voor VCA gecertificeerde bedrijven. Geadviseerd voor alle.
afbeelding checklijst

TIPS


  • Bij het opstellen van een WPI formulier kun je het bedrijf of de werkzaamheden opdelen in inspectiegebieden zodat je meerdere en kortere inspectieformulieren krijgt. Deze kunnen dan ook door meer mensen worden uitgevoerd.
  • Maak een logische volgorde. Begin bv bij de deur van een ruimte, kijk naar links, rechts en naar boven en beneden en zet de inspectiepunten in die volgorde. Voor werkzaamheden is het goed om te beginnen bij het begin van het proces.
  • Doe ook inspecties op externe locaties of in bedrijfswagens.
  • Plan iedere maand of minimaal ieder kwartaal een WPI van ieder inspectiegebied.
  • Doe de inspectie samen. 2 mensen zien meer dan 1.
  • Laat regelmatig iemand anders de inspectie doen, maar betrek altijd de direct verantwoordelijke.
  • Bespreek de uitkomsten tijdens het werkoverleg.
  • Zet alle punten die aandacht nodig hebben in een actielijst. De actielijst wordt door de preventiemedewerker verder ingevuld. 
  • Pas als een actie af is verdwijnt het uit de actielijst.


Tip - Safety Triggers


Bovenstaand is slechts een korte toelichting op de werkplekinspectie.


Voor meer informatie en een op jouw bedrijf toegepaste werkplekinspectie kun je contact met me opnemen.

Taak Risico Analyse TRA

Wat is een TRA en wat heb je eraan?

Een taak risico analyse is een evaluatie van risicovolle taken en kan een onderdeel zijn van de RI&E.


Voor de specifieke risico's leg je, van tevoren, extra beheersmaatregelen vast om de taak veilig uit te kunnen voeren.

Met een TRA beoordeel je de gevaren die zich kunnen voordoen bij het uitvoeren van risicovolle taken.


Door de stappen van een TRA te doorlopen kun je goed inschatten welke gevaren er zijn, hoe groot ze zijn en hoe je daar het beste mee om kan gaan. Net als een LMRA is een TRA gericht op de veiligheid en gezondheid van de medewerkers.


Pas voordat je een TRA gaat opstallen eerst de Arbeidshygiënische strategie toe. Dat scheelt een hoop werk.


Waar moet je op letten


  • Veiligheidhet voorkomen van ongevallen, fouten en onveilige situaties
  • Gezondheidhet voorkomen van letsel
  • Milieuhet minimaliseren van de omgevingsimpact
  • Efficiencyhet zo doelmatig mogelijk werken tegen minimale kosten
  • Welzijnhet realiseren van een goed mogelijk fysiek werkklimaat, een ergonomisch verantwoorde werkplek en een prettige sociale omgeving

Ja, ook de Taak Risico Analyse is een 'moetje' voor VCA gecertificeerde bedrijven, maar het doel is natuurlijk bedoelt om het veiligheidsbewustzijn te vergroten.


Elke organisatie moet een procedure hebben met de omschrijving van de TRA. En iedere medewerker moet de regels kennen.

Het doel van een TRA is het verminderen of wegnemen van risico's.


Met een LMRA kijk je vlak voór je met het werk begint nog even naar de risico's' die er op dat moment zijn. Een TRA stel je van tevoren op en gaat over een heel proces. Dus van alle werkzaamheden en de werkomgeving.


Medewerkers die bepaalde werkzaamheden uitvoeren moeten zich bewust zijn van eventuele gevaren en welke maatregelen getroffen zijn of zij bij uitvoering moeten treffen. Een TRA draagt bij aan het veiligheidsbewustzijn van alle betrokkenen.

foto man achter raam

Een TRA is, net als de RI&E, een dynamisch document.


Zodra er iets aan het werk of de omstandigheden wijzigt moet de TRA worden aangepast.

Wanneer maak je een TRA

Je maakt een TRA voor bijvoorbeeld deze gevallen


  • het reinigen, onderhouden, repareren en instellen van machines
  • het oplossen van storingen waarvoor geen procedures zijn
  • bij het opstellen en evalueren van procedures waar risico's te verwachten zijn
  • voordat je begint met nieuwe machines en werkzaamheden
  • bij aanschaf/ gebruik van nieuwe/ onbekende machines of gereedschappen.
  • wanneer dit is voorgeschreven in het (werk)vergunningensysteem

Of voor een risicovolle werkomgeving, denk aan


  • een snelweg
  • een ruimte met gevaarlijke stoffen
  • een ruimte met straling
  • een koude of hete omgeving

Aan dit soort werk kun je denken


  • onderhoud van machines
  • zagen en slijpen
  • hijsen
  • lassen van leidingen
  • klimmen
  • werk met gevaarlijke stoffen

Voor werken in lastige situaties, bijvoorbeeld


  • een drukke omgeving met veel mensen
  • herhalende werkzaamheden
  • meerdere aannemers op 1 werkplek
  • tijdsdruk
  • een nieuw (onbekend) project

En aan werkplekken met extra risico's, zoals


  • besloten ruimten
  • werken op hoogte
  • onder water
  • moeilijk toegankelijke plekken
  • beperkte bewegingsruimte
  • weinig vluchtwegen

Of onder bepaalde omstandigheden die het werk lastiger maken, zoals


  • weersomstandigheden
  • licht
  • geluid
  • temperatuur
  • stof
  • stank
  • trillingen
  • ongemakkelijke werkhouding.

Zodra je de omstandigheden hebt geïnventariseerd ga je de risico's analyseren. Dat kan op verschillende manieren, maar één van de tools is de Fine & Kinney methode. Die geeft met cijfers de ernst van de risico's weer. Hoe hoger het cijfer, hoe groter het risico.


Betrek álle medewerkers en eventueel deskundigen. Ook degene die het werk niet zelf uitvoeren.

Laatste Minuut Risico Analyse LMRA

Wat is een LMRA en wanneer gebruik je het?

Een Last Minute Risico Analyse (LMRA) is een korte risicobeoordeling vlak voordat je met het werk begint.


Je checkt of je rekening hebt gehouden met alle mogelijke risico’s op gebied van veiligheid, gezondheid, en milieu. Ook kijk je of je alle maatregelen hebt genomen om ongevallen te voorkomen. Is dat nog niet zo? Dan begin je niet met je werk.

Een LMRA is slechtseen onderdeelvan het veiligheidsproces op de werkvloer.


Met alleen een LMRA creëer je dus geen veiliger werkvloer!


Al eerder heb je een RI&E laten doen of zijn er TRA gemaakt. De procedures zijn helder, net als de werkinstructies. Maar er kan, vlak voor je met je werk begint, iets veranderen aan de werkzaamheden, de werkomgeving of werkplek. En dan ontstaan er misschien nieuwe risico’s.


Doe daarom altijd, zelfs na een korte pauze, een LMRA.


Alle soorten werkzaamheden brengen andere risico’s met zich mee.

Doe het samen


Bepaal samen welke risico’s er bij welk werk kunnen voorkomen. Als de risico's nog niet in de RI&E staan, zet ze er dan alsnog bij. Ook tijdens een werkplekinspectie kun je (nieuwe) risico's tegenkomen. Bespreek relevante risico's ook tijdens een toolbox.


foto rokende man

Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen veiligheid én die van de collega’s.


De LMRA wordt uitgevoerd door:


  • de houder van de werkvergunning samen met de uitvoerenden
  • uitvoerend personeel

Algemeen LMRA voorbeeld


  1. Ik weet wat mijn werkzaamheden zijn
  2. De werkplek en de omgeving is veilig
  3. Ik ken alle veiligheidsvoorschriften
  4. Ik herken de gevaren van mijn werk
  5. Ik heb de juiste PBM’s
  6. Mijn gereedschap is goedgekeurd en in goede staat
  7. Ik weet wat ik moet doen als er iets misgaat


Waarvoor maak je een LMRA - stappen

Stap 1 - bepaal de risico’s


Denk aan gevaar voor:

·struikelen
·vallendevoorwerpen
·vallen van hoogte
·explosie
·gevaarlijke stoffen
·elektrocutie
·beknelling
·milieu
·….


Bespreek samen wat het gevolg van deze risico’s kan zijn en hoe groot de kans is dat het gebeurt.

Stap 2 - bepaal welke kennis en informatie nodig is


·wat zijn de taken
·welke veiligheidsmaatregelen moet ik toepassen (inhoud tra)
·wat staat in de werkvergunning
·wat staat in de werkinstructie
·waar zijn de vluchtroutes
·waar is de verzamelplaats
·waar is de EHBO kit
·waar zijn de brandblussers


Stap 3 - bepaal aan welke voorwaarden moet voldaan worden


Denk aan:

·de weersomstandigheden
·goedgekeurd gereedschap
·opgeruimde werkplek
·welke pbm’s zijn nodig
·veilige werkplek (verlichting, ruimte, …)


Als de omstandigheden niet voldoen, welke acties kun je dan nemen om toch veilig te werken?


Toolboxen

Wat is een Toolbox en hoe doe je ze?

Een toolbox is een korte presentatie over een relevant onderwerp.


Het doel is meer veiligheid op de werkvloer. Een toolbox start met het bewust maken van het gevaar en eindigt met goede werkafspraken die iedereen naleeft.


Hou het kort


Een toolbox duurt bij voorkeur niet langer dan 20 minuten en het gaat altijd over een relevant onderwerp. Denk aan een nieuwe machine of een opdracht waarbij extra risico's zijn.


  • Verplicht voor VCA gecertificeerde bedrijven. Geadviseerd voor alle.

Toolbox tips


  • Kies een onderwerp dat bij de doelgroep past en dat actueel is bv na incident, nieuwe machine, verkeerde werkwijze.
  • Verdiep je in het onderwerp (juiste werkwijze, wet- en regelgeving).
  • Pas de inhoud van de toolbox aan naar het niveau van de doelgroep.
  • Gebruik visueel materiaal.
  • Informeer de medewerkers wanneer en waar de toolbox is. Maak het liefst een jaarplanning. 
  • Zorg dat medewerkers allemaal aanwezig kunnen zijn door rekening te houden met de planning van het werk.
  • Laat de deelnemers ook zelf iets doen.
  • Maak afspraken na de toolbox-meeting.
  • Noteer de actiepunten en koppel op vooraf afgesproken momenten naar medewerkers terug wat de status is van de acties.
  • Vraag om feedback van de medewerkers.
  • Laat iedere medewerker de aftekenlijst invullen.


Wil je het jezelf gemakkelijk maken? Sluit een abonnement af voor Safety Triggers. Hierin kun je alles plannen en vastleggen.


Arbowet


In de Arbowet staat bij artikel 8 dat je als werkgever verplicht bent om voorlichting te geven over de risico’s van het werk en hoe je die het beste kunt voorkomen of beperken.


Eén van de manieren om voorlichting te geven is dus een korte toolbox. Hoe vaak je het doet is niet voorgeschreven, maar voor VCA gecertificeerde bedrijven staat de volgende minimum-frequentie:


VCA* bedrijven: vier keer per jaar;
VCA** bedrijven: tien keer per jaar;
VCA Petrochemie bedrijven: tien keer per jaar


Klik hieronder voor toolbox-inspiratie


Toolbox VCA

Bouwbox

foto pbm en ehbo

Quick Win Team

Merk je ontevredenheid op de werkvloer?

Over de planning? Het werkgebied? De outillage? De gereedschappen? De werkkleding? De PBM’s? De communicatie?


Ontdekt wat je team precies nodig heeft om het werk zo goed en prettig mogelijk te doen met een Quik WinTeam op de werkvloer.

Je kunt ervoor kiezen om zelf te bedenken wat ze nodig hebben, een werkgebied door een externe in laten richten of andere gereedschappen aan te bieden, maar je kunt beter je team zelf vragen wat ze willen. Een goede manier om die wensen gestructureerd in kaart te brengen én snel te realiseren is met een Quick Win Team.


Dit heb je nodig


  • Een enthousiast team.
  • Een goede voorbereiding, introductie en opstart.


De tools waarmee je team kan starten en de randvoorwaarden zijn van groot belang voor het slagen! Daarmee voorkom je teleurstellingen.


Of je team in een werkplaats, buiten of op kantoor werkt. Een Quik Win Team zorgt overal voor een positieve mindset op de werkvloer.


Ik heb dit een aantal keren mogen introduceren en begeleiden. De gerealiseerde wensen lieten mooie resultaten zien. Namelijk tevreden medewerkers, meer betrokkenheid, betere veiligheid en kwaliteit, meer overzicht door orde & netheid, meer structuur, minder leegloop.

Observatieronde

Wat kun je met een observatieronde?

foto observatie

Tijdens een observatieronde loop je over het terrein of ben je op de werkplek en let je op de veiligheid.


Je kijkt gewoon om je heen en let op de veiligheid van de werkomstandigheden en de uitvoering. Je observeert.


Door geen checklijst te gebruiken zie je mogelijk meer.


Door alleen vrije tekst te gebruiken zie je mogelijk meer dan als je alleen vaste punten langsloopt zoals bij een werkplekinspectie. Je kunt letten op de werkomgeving, de houding van mensen, hoe de machines gebruikt worden, of iedereen de pbm’s gebruikt, etc.


Verdeel je bevindingen in 3 onderdelen, geef een toelichting en noteer meteen de te nemen maatregelen.

  • Positief
  • Te verbeteren
  • Bijzonderheden


Vraag ook vooral aan de medewerkers hoe iets anders of beter kan.

Noteer wel altijd de datum, het inspectieveld en je eigen naam. Zo kan ook later nog nog iets teruggelezen worden.

In Safety Triggers kun je een 'observatieronde' aanmaken en vastleggen.


TIPS

  • Neem de tijd voor een ronde en vraag een collega mee.
  • Hou medewerkers niet van hun werk af, maar spreek wel aan op onveilig én veilig gedrag.
  • Onveilig werken doet niets af aan het vakmanschap van de medewerker. Let op dat je hun eigenwaarde intact laat.
  • Zorg dat alle medewerkers van tevoren weten dat een observatieronde niet bedoelt is om lastig te doen, maar dat het doel een groter veiligheidsbewustzijn en veilig gedrag is.
  • Doe zichtbaar iets met de bevindingen. Denk aan het opstellen en geven van een toolbox en het communiceren over je acties. Maak het visueel.


Bovenstaand is slechts een korte toelichting op de observatieronde. Voor meer informatie kun je contact met me opnemen.

Checklijsten

Weer chaos op de werkvloer vlak na die grote opruimactie?

Je herkent dit vast wel.

Voordat je het pand afsluit loop je nog even de werkvloer op. Iedereen is naar huis en je ziet dat de werkgebieden niet allemaal zijn opgeruimd. Hier en daar ligt nog gereedschap en verpakkingsmateriaal. Ook niet iedereen heeft de spullen klaargezet om morgen meteen weer verder te kunnen.


Toch hebben jullie samen, na de opruimactie, heldere afspraken gemaakt over hoe de orde & netheid in stand gehouden wordt.

Een oplossing voor het standaardiseren van afspraken zijn checklijsten.


Voor het maken van je producten of diensten heb je werkbonnen. Maar van afspraken worden vaak alleen notulen gemaakt die vervolgens in een archief verdwijnen. Daarmee verdwijnen doorgaans ook de afspraken en verval je gemakkelijk in je oude gedrag.


Werk met simpele checklijsten per werkgebied met de zaken die niet op de reguliere werkbon staan. In Safety Triggers kun je gemakkelijk lijsten maken.


Denk aan checklijsten voor

• Veiligheid
• Orde & netheid per werkgebied
• Acties voor start werkdag
• Acties voor afsluiten werkdag
• Verantwoordelijkheden naast de reguliere werkbonnen


Wil je geen extra lijsten maken of papieren versies die wegraken? Maak dan gebruik van de digitale lijsten in Safety Triggers. 


Belangrijkste randvoorwaarde

Checklijsten zijn uitsluitend bedoeld als geheugensteun voor de medewerker zelf. Niet voor controle door management. Het is van belang om het gebruik ervan dan ook op de juiste manier in te voeren.


Neem contact op als je wilt ontdekken hoe checklijsten in jouw bedrijf het beste werken.


foto magazijn

Visuele communicatie

Verdwijnen goede voornemens samen met de notulen in het archief?

Staan de afspraken die je hebt gemaakt op de werkvloer alleen in notulen, op actielijsten en in mailtjes?


Hou jezelf en je team scherp door visuele communicatie op de werkvloer toe te passen.


Gebruik borden of schermen om afspraken over bijvoorbeeld orde & netheid en werkafspraken zichtbaar te maken. Zorg dat het voor iedereen begrijpelijk is. Een grafiek met prestaties is leuk, maar snapt iederéén wat je ermee bedoelt?


Je kunt ontzettend veel inzichtelijk maken op de borden of schermen. Bepaal samen wat van toegevoegde waarde is én waar iedereen echt achter staat.

Wat je zichtbaar(der) kunt maken

  • Afspraken over orde & netheid
  • Veiligheid
  • Productieplanning en -resultaten
  • Roosters en diensten
  • Werkinstructies
  • Verdeling verantwoordelijkheden
  • Kwaliteit (eisen en resultaten d.m.v. van foto’s)
  • Bedrijfsresultaten


Bewustzijn creëren

Door het delen van informatie creëer je meer bewustzijn bij je team. Ook krijgt het meer begrip voor hun invloed op de resultaten van het bedrijf. Je zult zien dat resultaten van o.a. veiligheid, kwaliteit en efficiency verbeteren.


Randvoorwaarden

  • Zichtbaar en begrijpelijk voor iedereen
  • Leden van je team zijn zelf verantwoordelijk voor de informatie en het bijhouden ervan
  • Managementinformatie wordt door 1 persoon bijgehouden
  • In een vaste frequentie verversen van informatie en samen bespreken
  • Heldere en vaste indeling met bv gekleurde magneetvensters op een whiteboard


Neem contact op om te ontdekken hoe visuele communicatie in jouw bedrijf het beste werkt.

Schaduwbord

Zijn jouw medewerkers regelmatig gereedschap kwijt?

foto gereedschap in bak

Dan zorgt dit voor onnodig lange zoekmomenten, ergernis en vertraging van de productie.


Voorkom deze ergernis door een schaduwbord.

Op een georganiseerde werkplek is alles in één keer terug te vinden. Het is opgeruimd, schoon en alles heeft een vaste plek. Van onnodige spullen is geen sprake.


Een hulpmiddel voor zo’n werkplek is een schaduwbord. Daarop staan de schaduwen van de gereedschappen, materialen of onderdelen.


Je kunt dit als een losstaande actie doorvoeren, maar ook als onderdeel van het 5S model. Om het goed op te zetten kun je het beste alle 5S stappen volgen. Sorteren, Schikken, Schoonmaken, Standaardiseren, Standhouden.


Het hoeft niet zo spannend te zijn. Je kunt op een grote houten plaat het gereedschap bevestigen en met een stift de contouren tekenen.


Randvoorwaarden

  • Bepaal samen welke gereedschap op het bord moet.
  • Cluster de soorten gereedschap.
  • Spreek af dat op vaste momenten geen ‘schaduwen’ te zien zijn. Bijvoorbeeld 15 minuten voor einde dienst.
  • Is er wel een schaduw? Dan zoeken tot het gereedschap terecht is.


Dat zoeken kun je trouwens voorkomen als een monteur een naampenning hangt op de plek van het gereedschap.

Een schaduwbord zorgt dus voor minder zoekmomenten, minder ergernis en minder vertraging van de productie.

Ook voorkomt het ‘vervangingskosten’. En het kan het teamgevoel bevorderen omdat het gezamenlijk verantwoordelijk is. Van start tot standhouden.


Neem contact op om te ontdekken hoe een schaduwbord of het hele 5S traject in jouw situatie het beste kan werken.

Werkplaats (her)inrichten

Wil je de werkplaats of magazijn drastisch opruimen of herinrichten?

Laat je team een moodboard maken met wensen voor de inrichting van hun werkgebied

Dit kun je doen door een paar plattegronden (A0) van de werkplaats op te hangen.

Voor alle werkgebieden, outillage, stellingen, werktafels is een los plaatje die je team zelf kan plakken op de voor hun meest logische manier.


Laat dit een week hangen zodat ze samen kunnen overleggen en schuiven met de plaatjes.

Na 1 week besluit je samen met het team de definitieve indeling.


Laat dit in de plattegrond intekenen en hang het weer op.


  • Hang ook lege A3 vellen op met de naam van het werkgebied waarop de medewerkers wensen kunnen schrijven en plaatjes kunnen plakken van de gewenste materialen en outillage.


Maak een INFO op A3 met vragen die iedere betrokken medewerker beantwoordt

  • Hoe groot moet het werkgebied zijn? LxB
  • Welke materialen zijn er nodig?
  • Welke middelen zijn er nodig?
  • Welke outillage moet er staan?
  • Welke gereedschappen moeten er liggen?
  • Hoe moet dit gebied gemarkeerd worden? Lijnen/wanden/plantenbakken/pionnen/…
  • Geef bij alles aan exact wát en hoeveel er moet zijn. Laat zien (plaatjes) hoe het eruit moet zien en evt. website noteren.
  • Wat en hoe en hoe vaak moet dit werkgebied straks opgeruimd en schoongemaakt worden?
  • Wie moet dit doen?
  • Wat heb je hiervoor nodig?
  • Welke voorbereiding in dit gebied kun je straks al doen voor de volgende dag? Denk aan het klaarzetten van de middelen en materialen die je de volgende dag nodig hebt. Zoals accu’s aan de lader.


En dan actie!

  • Laat in de week dat ze aan het plannen zijn ook spullen opruimen die weg kunnen uit de werkplaats. Zet hiervoor 1 pallet neer met de tekst ‘OPSLAG LOCATIE X’ en 1 pallet met ‘AFVOEREN’.
  • Bestel, zodra de indeling en de wensen bekend zijn, de materialen.
  • Zodra iets binnen is wordt het direct op de juiste plek gezet en ingedeeld zoals is afgesproken.


Zie je deze aanpak wel zitten, maar heb je geen tijd om dit zelf te begeleiden? Mail me maar even.

5S checklijst

Is het tijd voor orde & netheid op de werkvloer?

Je medewerkers zijn steeds vanalles kwijt

Je medewerkers zijn regelmatig gereedschap en onderdelen kwijt. Dit zorgt voor onnodig lange looptijden, ergernis en late oplevering. Je ziet dat het komt door de orde & netheid in de werkplaats. Ondanks de wekelijkse opruim- en schoonmaakronde zou ook jij niets kunnen vinden zonder het anderen te moeten vragen.

Door structuur te vinden dat past bij jouw team krijg je orde & netheid

Door te onderzoeken wat je team nodig heeft kun je structuur vinden én borgen zodat de werkplek, de werkplaats of het magazijn steeds op orde is. Wat voor jouw team het beste werkt kun je onderzoeken door vragen te stellen. Wat hebben ze nodig? Een Quick-Win team in het leven roepen is een mooie start. En het 5S model is natuurlijk ook een goede start. Je vind dan automatisch ook de meest optimale workflow.


Zie je dit wel zitten, maar heb je zelf geen tijd? Neem contact op en ik help je op weg.



Gebruik het 5S model voor de beste start én borging.


Maar heb je geen idee waar je moet beginnen en hoe je daarna die nette werkplaats in stand moet houden?

  • Je ziet er enorm tegenop om te beginnen.
  • Je voelt en hoort weerstand bij je team.
  • Je team klaagt omdat ze vast 'aan banden gelegd gaan worden'.
  • Ze zien op tegen die enorme berg werk, want waar moeten ze beginnen?
  • Internet staat vol met informatie over 5S. En dat is niet voor niets. Het werkt namelijk.


5S Checklijst

Ooit heb ik voor een team waar weerstand ervaren werd een simpele checklijst gemaakt. De stappen zijn zo simpel, dat het beginnen ook gemakkelijker werd.


De volgorde maakt (mij) niet uit

Ze wilden dus wel beginnen, maar niet iedereen vond de volgorde logisch.

Het bleek voor de ene medewereker belangrijk om eerst te weten wat de kaders waren (s4). Een andere wilde liever eerst alles schoonmaken (s3) en daarna gaan sorteren (s1).

We hebben afgesproken dat ze, voor hun eigen werkgebied, van de volgorde konden afwijken, als uiteindelijk alle vakjes maar afgevinkt konden worden.


Mail je als je de volgende checklijst in je mailbox wilt. 

afbeelding 5S checklijst NRdoet

Personeelszaken

Welke personeelszaken moet je allemaal op orde hebben?

Als ondernemer met personeel moet je een waslijst met personeelszaken voor elkaar hebben.


Als jij, net als vele andere ondernemers, er niet aan toekomt om dit zelf uit te zoeken en te regelen raad ik je aan om een personeelsadviseur in te schakelen. Een deskundige weet precies wat jij nodig hebt.


Hieronder vindt je een lijst met stellingen die je met Ja of Nee kunt beantwoorden. Wil je de checklijst? 

Arbeidsovereenkomst en administratie


  1. Van alle werknemers is een getekende arbeidsovereenkomst aanwezig.
  2. Alle basisgegevens zijn in een personeelsdossier vastgelegd. Denk hierbij aan: naam, voornamen en voorletters, geslacht, geboortedatum & geboorteplaats, nationaliteit, adres en woonplaats, telefoonnummer, bank- of gironummer, bij minderjarigen de gegevens van ouders en of verzorgers, datum indiensttreding, wie waarschuwen in geval van nood.
  3. Van alle werknemers is er een ondertekende loonbelastingverklaring.
  4. Van alle werknemers is een kopie van het identiteitsbewijs met daarop het BSN nr aanwezig.
  5. Er zijn duidelijke afspraken met uw personeel met betrekking tot het gebruik van bedrijfsmiddelen, zijn deze vastgelegd (in subcontracten).
  6. Medewerkers ontvangen aanvullende vergoedingen zoals reiskosten, geld voor schoeisel, etc. Deze afspraken zijn in het personeelsdossier vastgelegd.
  7. Medewerkers die beschikking hebben over een auto van de zaak hebben een gebruikersovereenkomst ondertekend.
  8. Het bedrijf maakt gebruik van de werkkosten regeling (zoals voor kerstpakketten).
  9. Er is vastgelegd welke PBM’s een medewerker verstrekt heeft gekregen.
  10. De PBM’s gecontroleerd op deugdelijkheid.
  11. Er is een personeelshandboek.
  12. Officiële waarschuwingen worden vastgelegd.
  13. Alle regelingen van de cao zijn bekend.
  14. De wettelijke en bovenwettelijke vakantie dagen vastgelegd en genoten.
  15. Deze dagen komen ook op het juiste moment te vervallen.

Medezeggenschap


  1. Je hebt regelmatig overleg met de medewerkers.
  2. Er worden van deze bijeenkomsten notulen gemaakt.
  3. Er wordt op verschillende manieren en regelmatig met medewerkers wordt gecommuniceerd. Denk aan bijv.: bord waarop berichten komen te hangen, nieuwsbrieven, narrow-casting.
  4. Er is een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.

Arbeidsomstandigheden


  1. Er is een RI&E opgesteld die actief wordt bijgehouden.
  2. Er is een plan van aanpak bij de RI&E die actief wordt bijgehouden.
  3. Er zijn verbeteringen op basis van het plan van aanpak doorgevoerd.
  4. Je kent de regels omtrent de arbeidstijdenwet.
  5. De maximale werktijden worden gehandhaafd.
  6. Er zijn voldoende BHV-ers in dienst.
  7. De BHV cursus is maximaal een jaar geleden gevolgd.
  8. Er is een preventiemedewerker.
  9. Er is een rookbeleid.
  10. Er worden toolboxmeetings (TBM) gehouden.
  11. De medewerkers tekenen voor aanwezigheid bij een TBM.
  12. Je weet hoe je ongevallen moet melden en registreren.

Beloning


  1. Er zijn functiebeschrijvingen aanwezig.
  2. Er wordt gebruik gemaakt van een salarisgebouw.
  3. Het is duidelijk voor werkgever én werknemer wanneer er een loonsverhoging doorgevoerd dient te worden.
  4. Overwerk wordt bijgehouden.

Functioneren


  1. Er worden functioneringsgesprekken gehouden.
  2. Er worden evaluatiegesprekken gehouden met (nieuwe) werknemers.
  3. Je bent tevreden over de werkhouding van alle werknemers.
  4. Je weet hoe te handelen als iemand niet naar behoren functioneert.

Opleidingen


  1. De werknemers die VCA gecertificeerd moeten zijn hebben een geldig certificaat.
  2. Verloopdata van alle certificaten worden bijgehouden.

Ziekte & re-integratie


  1. Er is iemand binnen het bedrijf verantwoordelijk voor het bijhouden van ziekteverzuim.
  2. Je voert een verzuimregistratie.
  3. Je weet wat het ziekteverzuim percentage is.
  4. Het ziekteverzuimpercentage is lager dan 3%.
  5. Er is een ziekmeldingsprotocol.
  6. Je weet welke diensten de Arbodienst precies aanbiedt.
  7. Je weet wat de loondoorbetalingsverplichting is.
  8. De Wet van Poortwachter wordt bewaakt.
  9. Er is géén sprake van langdurig of frequent verzuimende werknemers.
  10. Er is géén sprake van een arbeidsconflict.

Ontslag


  1. Je bent op de hoogte van de ontslagregels.
  2. Je bent op de hoogte van de regels t.a.v. de transitievergoedingen.
  3. Uitdiensttreding wordt ook altijd naar de werknemer bevestigd.

Pensioen

  1. Je kent de regels voor pensioen binnen jouw branche.
  2. De pensioenafdrachten worden correct uitgevoerd.
  3. De werknemers zijn ervan op de hoogte op welke wijze het pensioen is geregeld.

Arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en verzekeringen


  1. Je hebt een aansprakelijkheidsverzekering voor het personeel.
  2. Je hebt een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor het personeel.
  3. Je hebt een verzuimverzekering voor het personeel.
  4. Je weet wat de bovenstaande verzekeringen precies dekken/vergoeden.
  5. Je weet wie het risico voor arbeidsongeschiktheid draagt. (Jij of het UWV)

Werving, selectie en aanstelling

  1. Je weet hoe de personeelsplanning er voor het komende jaar uitziet.
  2. Je kunt zelf vacatures op een correcte wijze opstellen en uitvragen.
  3. Je weet welke inschaling voor welke functie geldt.
  4. Je weet dat er geen onderscheid in beloning is tussen uitzendkrachten en vaste medewerkers.
  5. Er zijn voor de uitzendkrachten inleenovereenkomsten afgesloten.
  6. Je weet welke beloning en kosten er voor uitzendkrachten van belang zijn.
  7. Er zijn voor zzp-ers inleenovereenkomsten afgesloten.

Fysieke belasting

Wat is fysieke belasting en hoe voorkom je dat?

Iedere werknemer heeft te maken met lichamelijke belasting. Bijvoorbeeld bij het verplaatsen van producten (tillen, dragen, duwen, trekken), maar ook beeldschermwerk hoort hierbij.


Bij lichamelijke overbelasting worden de spieren en gewrichten in rug, schouders en armen zo zwaar, lang of vaak gebruikt dat er gezondheidsschade kan ontstaan.


Ook lichamelijke onderbelasting, bijvoorbeeld in zittende beroepen, kan leiden tot schade aan de gezondheid. Bijna de helft van de werknemers zegt op een werkdag 6 uur of meer te zitten op het werk.

Een derde van de werkgerelateerde verzuimdagen ontstaat door fysieke overbelasting. Dit speelt vooral bij medewerkers in de bouw, techniek en zorg. Gelukkig is in die branches veel informatie te vinden die helpen om klachten te voorkomen.

De meest voorkomende klachten zijn aan het bewegingsapparaat, aan arm, nek en schouders, aan de rug enheup-, been-, knie-, voet.


Fijn dat er fysiotherapeuten zijn, maar je wilt voorkomen dat je ze nodig hebt om pijnloos door het leven te gaan.


Gelukkig is er al veel aandacht voor het voorkomen van fysieke over- of onderbelasting en ook hetArboportaalgeeft veel informatie. Hier kun je de laatste én juiste updates vinden van de Arbocatalogi met specifieke oplossingen en een beter Arbobeleid.


Lees hieronder de informatie van het Arboportaal


Werknemers hebben het meest te maken met de volgende vormen van lichamelijke overbelasting:


  • Het maken van herhalende bewegingen (32%);
  • Veel kracht zetten (20%);
  • Werken in ongemakkelijke werkhoudingen (11%);
  • Werken met trillend gereedschap of een voertuig dat trillingen veroorzaakt (9%).


Bekijk hier de factsheet Lichamelijke Overbelasting.

Afhankelijk van de sector waarin je werkt, kan het verschillen met wat voor soort lichamelijke belasting je te maken krijgt. Dit zijn de sectoren die het meest te maken hebben met lichamelijke overbelasting en daaraan gerelateerde beroepsziekten:


  • Agrarisch en Groen;
  • Industrie;
  • Bouw;
  • Zorg;
  • Vervoer en Opslag.

Het kan gaan om de volgende vormen van lichamelijke overbelasting


Lichamelijke onderbelasting


Naast lichamelijke overbelasting kan er ook sprake zijn van lichamelijke onderbelasting. Hiervan is sprake bij langdurig zitten of staan zonder regelmatig af te wisselen met beweging, zoals bij kantoorwerk, assemblagewerk of chauffeurs. Deze onderbelasting kan leiden tot een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes type II, obesitas en depressieve klachten. Beeldschermwerk kan zowel tot over- als onderbelasting leiden.


Het kan dus gaan om de volgende vormen van lichamelijke onderbelasting


Wil jij weten of jouw lichaam verkeerd wordt belast tijdens jouw werk? Doe dan de test op www.hoetopwerkjij.nl en weet in 5 minuten welke risico’s jij mogelijk loopt en wat jij kunt doen om die te verminderen!

Vitaal thuiswerken


Voor alle werkenden in Nederland geldt sinds half maart: werk zoveel mogelijk vanuit huis. Dit is een van de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus te kunnen controleren, kwetsbare groepen te beschermen en ervoor te zorgen dat zorgverleners en ziekenhuizen de grote druk aankunnen. Het werken vanuit eigen woon- of werkkamer brengt uitdagingen met zich mee voor zowel werknemers als werkgevers op onder andere het gebied van lichamelijke belasting.


Lees hier meer over hoe je vitaal kunt thuiswerken

Vertrouwenspersoon

Een professionele vertrouwenspersoon helpt mee aan een gezonde en veilige werkomgeving.

Een vertrouwenspersoon is iemand waar medewerkers terecht kunnen als ze willen praten over ongewenste omgangsvormen op de werkvloer of zaken die te maken hebben met integriteit.


Bedrijven zijn volgens de Arbowet verplicht om hun werknemers te beschermen tegen psychosociale arbeidsbelasting.


Zij moeten hiervoor een beleid opstellen en ook daadwerkelijk uitvoeren. Het aanstellen van een vertrouwenspersoon kan een belangrijk onderdeel van dit beleid zijn.


Lees verder

Uitzendkrachten

Wat moet je regelen voor tijdelijke medewerkers?

Het inzetten van een uitzendkracht lijkt ontzettend gemakkelijk.Toch moet er van tevoren nog wat geregeld worden als het gaat om veiligheid. Het uitzendbureau en de opdrachtgever én de medewerker zijn hiervoor namelijk samen verantwoordelijk.


Wat moet je regelen voor tijdelijke medewerkers

Het inzetten van een uitzendkracht lijkt ontzettend gemakkelijk. Je neemt contact op met het uitzendbureau en zij regelen dat er een passende medewerker bij je op de stoep staat.

Toch moet er van tevoren nog wat geregeld worden als het gaat om veiligheid. Het uitzendbureau en de opdrachtgever én de medewerker zijn hiervoor namelijk samen verantwoordelijk. Scrol naar beneden voor het stappenplan.

In de praktijk tekent de uitzendkracht bij het uitzendbureau even een lijstje en kan hij zich melden bij de opdrachtgever. Maar volgens de Arbowet moet de werkgever zorgen voor gezonde en veilige arbeidsomstandigheden. Die gelden, zelfs specifiek benoemd in de RI&E, ook voor tijdelijke krachten. Met het ondertekenen van een lijstje bij het uitzendbureau ben je er niet. Want hoe weet je zeker dat alle risico's daarop staan? Of dat de uitzendkracht begrijpt wat er staat?


Doorgeleidingsplicht


Het uitzendbureau moet zich houden aan de doorgeleidingsplicht en de uitzendkracht vóórdat deze aan het werk gaat informeren over de risico's bij de opdrachtgever en hoe hij daarmee om moet gaan. Vervolgens moet de werkgever nog aantoonbare voorlichting geven.

Het stappenplan hieronder voor dedoorgeleidingsplichtis van Doorzom en geeft een helder overzicht van de verantwoordelijkheden van de opdrachtgever, het uitzendbureau en de uitzendkracht. Er staat precies in wie wat moet doen.Zorg ervoor dat alle partijen op de hoogte zijn van deze taken, zodat bij iedereen duidelijk is wat er wordt verwacht.


Bij gebruikmaking van uitzendkrachten zijn afspraken gemaakt over de verantwoordelijkheden van de opdrachtgever, uitzendorganisatie en uitzendkracht.


Arbobesluit art. 5, lid 5

Stappenplan doorgeleidingsplicht

De opdrachtgever stelt vast wie vanuit het bedrijf


  1. toeziet op de uitvoering van het werk door de uitzendkracht
  2. verantwoordelijk is voor de veiligheid van het werk en de werkplek
  3. werkinstructie geeft
  4. persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) verstrekt met bijbehorende instructie
  5. contactpersoon is voor de uitzendkracht en het uitzendbureau


De opdrachtgever is wettelijk verplicht om de informatie onder punt 3 tot en met 5 uiterlijk één dag voor aanvang van de werkzaamheden aan te leveren aan het uitzendbureau. Dit kan door de risico’s uit de RI&E te delen met het uitzendbureau.

De opdrachtgever draagt de verantwoordelijkheid voor de arbeidsomstandigheden van de uitzendkracht en ziet erop toe dat bovengenoemde taken worden uitgevoerd.


Het uitzendbureau zorgt ervoor dat de uitzendkracht voor aanvang van het werk bekend is met


  1. de functie en functie-eisen
  2. de werkplekeisen en arbeidsomstandigheden
  3. specifieke risico’s op de werkplek
  4. wie de contactpersoon is bij de inlener
  5. door wie, hoe en waar de persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) met instructie worden verstrekt


Als de uitzendkracht aan het werk is gegaan kan het uitzendbureau via de uitzendkracht nagaan of de passende PBM’s aanwezig zijn inclusief instructies. Het uitzendbureau is aanspreekpunt voor de opdrachtgever en de uitzendkracht bij vragen over arbeidsomstandigheden.


Voordat hij aan het werk gaat, neemt de uitzendkracht de informatie over arbeidsomstandigheden die hij van het uitzendbureau heeft gekregen nauwkeurig door. Als er onduidelijkheden zijn, vraagt de uitzendkracht om opheldering of een toelichting.


Tijdens het werk moet de uitzendkracht


  1. zorgen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid én die van andere personen binnen het bedrijf
  2. verplicht deelnemen aan georganiseerde instructie-, werk- en voorlichtingsbijeenkomsten bij de werkgever
  3. zorgvuldig en op een veilige manier de arbeidsmiddelen gebruiken
  4. zorgvuldig en op de juiste manier de persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) gebruiken
  5. melden bij de werkgever en het uitzendbureau wanneer PBM’s ontbreken
  6. melden bij de werkgever en het uitzendbureau wanneer er gevaar dreigt voor de veiligheid en gezondheid


Bron Doorzaam


afbeelding doorgeleidingsplicht

Inwerken medewerkers

5 redenen waarom het misgaat met het inwerken van een nieuwe medewerker.

Er zitten 24 uur in een dag en die wil je echt niet allemaal besteden aan het inwerken van een nieuwe medewerker.

Je team heeft er ook geen tijd voor. Of zin in. Je bent echter wel van ze afhankelijk. Zij weten immers hoe alles werkt, want er ligt nog te weinig vast.

1. Geen tijd
2. Geen draagvlak op de werkvloer
3. Geen heldere werklijnen
4. Geen duidelijke werkinstructies
5. Geen simpele checklijsten


Er zitten 24 uur in een dag en die wil je echt niet allemaal besteden aan het inwerken van een nieuwe medewerker.

Je team heeft er ook geen tijd voor. Of zin in. Je bent echter wel van ze afhankelijk. Zij weten immers hoe alles werkt, want er ligt nog te weinig vast.


Voor iedere reden waardoor iets misgaat is er gelukkig ook een oplossing


  1. Meer tijd kun je niet maken. Wel kun je het anders besteden. Efficiënter. Door bijvoorbeeld dezetipstoe te passen.
  2. Draagvlak kun je creërendoor je team te betrekken bij het aannemen van een nieuwe medewerker. Spreek van tevoren af wie gaat inwerken, hoe dit gaat gebeuren en hoeveel tijd het gaat kosten.
  3. Als het goed is zijn er al werklijnen. Zijn ze nog niet voor iedereen helder? Schrijf ze dan op. Gewoon zoals de werklijnen nu al zijn. De medewerker die het meest weet van een bepaalde werklijn kan dat doen. Het hoeft geen boekwerk te worden of in spannende taal geschreven. Meestal is 1 A4'tje al voldoende.
  4. Voor werkinstructies geldt hetzelfde als voor werklijnen. Het is een kwestie van vastleggen van de manier waarop medewerkers hun werk al doen. Laat ook dit doen door degene die er het meeste van weet. Wil iemand liever niet een instructie schrijven? Laat het dan inspreken op de telefoon. Of in een mini notitieboekje steeds een stap noteren. Of foto's maken. Je moet dan wel iemand hebben die het uitwerkt.
  5. Checklijsten maak je nadat de werklijnen en instructies vastgelegd zijn en het proces live draait.

Overleggen

Blijkt dat aan het eind van de dag het werk toch niet af is?

Worden tussendoor veel vragen gesteld waardoor je niet lekker kan doorwerken?


Voorkom onnodige vertraging op de werkvloer met de dienststart, de tussen-evaluatie en het kort team overleg.

Dienststart

Voorkom onnodige vertraging op de werkvloer met de dienststart

Je herkent dit vast wel


’s Ochtends gaan je medewerkers direct verder met het werk van gisteren.

Regelmatig lopen ze naar de planner voor de volgende opdracht. Onderweg treffen ze collega’s waarmee nog wat doorgenomen moet worden.


De planner loopt regelmatig heen en weer om opdrachten door te nemen en uit te delen.


De productiemanager wordt, terwijl hij van de ene naar de andere kant van de vloer loopt, steeds opgehouden om vragen te beantwoorden en brandjes te blussen.


Kortom, er is sprake van onnodig oponthoud in het proces.

Structureel en simpel

  • Spreek iedere ochtend bij de start van de dienst op een vaste plek af om het werk voor die dag door te nemen.
  • Zijn er bijzonderheden die invloed hebben op de planning? Pak die dan meteen op.
  • Je kunt dit moment ook gebruiken om snel in te spelen op de behoefte van je team.
  • Dat klinkt simpel en dat is het ook. Maar laat je niet verleiden tot het uitgebreid beantwoorden van vragen.

Jouw bedrijf is uniek en vraagt om unieke oplossingen!

Randvoorwaarden

  • Neem uitsluitend zaken voor die dag door
  • Benoem veiligheidsissues
  • Maximaal 15 minuten
  • Iedere werkdag. Zonder uitzondering
  • Vragen die uitgebreid antwoord nodig hebben? Zet ze op de agenda voor het werkoverleg.

Tussen-evaluatie

Voorkom onnodige vertraging op de werkvloer met de tussenevaluatie

Bespreek iedere dag kort en op een vast tijdstip (voor of na de lunch) of de planning voor die dag gehaald wordt, of niet.


Zijn er bijzonderheden zijn die direct aandacht nodig hebben? Los die dan meteen op.


Schuif bijvoorbeeld met medewerkers om toch die opdracht af te krijgen en je kunt meteen iedereen vragen naar dat verdwenen gereedschap.


Je kunt met zo’n moment snel inspelen op de behoefte van je team. En ze hebben de kans om zelf met goede oplossingen te komen waar iedereen wat aan heeft.

Spreek goed de randvoorwaarden af voor de tussenevaluatie

  • Neem uitsluitend zaken door die invloed hebben op de afgesproken planning voor die dag.
    •Benoem eventuele veiligheidsissues.
    •Niet langer dan 5 minuten.
    •Iedere werkdag. Zonder uitzondering.
    • Zijn er vragen die uitgebreider antwoord nodig hebben? Zet ze op de agenda voor het werkoverleg.

Jouw bedrijf is uniek en vraagt om unieke oplossingen!

Randvoorwaarden

  • Benoem uitsluitend zaken die niet gepland verlopen
  • Benoem eventuele veiligheidsissues
  • Maximaal 10 minuten
  • Iedere werkdag. Zonder uitzondering
  • Vragen die uitgebreid antwoord nodig hebben? Zet ze op de agenda voor het werkoverleg.

Kort team overleg

Zoek je steeds tussendoor oplossingen voor ieder probleem?


Verwacht je team inmiddels dat je diréct alle issues oplost? Ook al is er geen echte brand?


Geef jezelf de tijd voor antwoorden en oplossingen door een Kort Team Overleg.

Dit is je vast niet onbekend.

Je bent net onderweg naar een afspraak als een medewerker je vraagt wat de planning is voor volgende week. Hij wil namelijk een dag vrij nemen, als dat lukt. Je loopt samen met hem terug naar kantoor om het rooster en de productieplanning te bekijken. Je komt te laat op je afspraak.


Of je ziet onderweg naar de kantine dat het een rommel is in één van de werkgebieden. Dat hadden jullie toch echt anders afgesproken. Je loopt terug naar binnen en vraagt je medewerker om op te ruimen. Je komt in een discussie terecht en je hebt geen tijd meer voor je broodje.


Loop je liever niet rond met een notitieboekje voor alle vragen waarop je later wilt terugkomen?


Maak dan gebruik van Safety Triggers waarin medewerkers meldingen kunnen doen.

Voorkom dit soort oponthoud door een Kort Team Overleg in te plannen

Tijdens dit overleg geef je plenair antwoorden op vragen en verzoeken die je de afgelopen dagen hebt gekregen en benoem je zaken zoals deze.


  • Productiedoelen vorige week – wat gedaan, wel/niet gelukt omdat…
  • Planning komende week – wat, hoeveel, wie
    Bezoekers, installateurs, etc. wat werk kan verstoren
  • Issues van klanten (klachten, vragen, tips)
  • Korte evaluatie van eerder gemaakte afspraken (orde & netheid, veiligheid,…)
  • Issues uit operatie (Quick Win Team)

Jouw bedrijf is uniek en vraagt om unieke oplossingen!

Randvoorwaarden

  • Niet langer dan 20 minuten

  • 1 vaste dag en tijd in de week

  • Het hele team is aanwezig

  • Deel alleen informatie dat betrekking heeft op de vooraf afgesproken zaken

  • Input van team aan het eind

Dilemmaspel

Het dilemmaspel voor ethiek en integriteit op de werkvloer

  • Wat voor gevolgen kan pesten hebben op mensen?
  • Tijdens mijn werk laat ik mijn principes wel eens los.
  • Afspraken behoor je altijd na te komen.
  • Als je collega maandagochtend ziek is, heeft ie vast een kater.


Dit zijn vragen die tijdens het dilemmaspel op tafel kunnen komen en die je samen bespreekt.


Met het dilemmaspel komen dilemma’s, stellingen en vragen op tafel waarmee collega's op een ongedwongen manier met elkaar van gedachten kunnen wisselen over gewenst of ongewenst gedrag op de werkvloer. Zo leren collega's elkaar beter kennen en ontstaat er meer begrip en vertrouwen.

Ethiek en integriteit, wat is dat?

Wat is ethiek


Het begint met opvoeding en het maken van keuzes op basis van de eigennormen en waarden, het moraal. Ethiek is het nadenken over en analyseren van die moraal. Wat is goed en fout? Omdat niemand hetzelfde is opgegroeid verschillen de normen en waarden en dus ook de kijk op ethiek.

foto right wrong

Wat is integriteit


Een integer persoon is eerlijk, oprecht en niet omkoopbaar. Daarbij houdt hij vast aan de eigen normen en waarden en kent het verschil tussen goed en kwaad.

Niet iedereen is in staat om integer te handelen. Dit heeft te maken met andere normen en waarden en de morele ontwikkeling.

Kernwaarden integriteit


Deze 10 meest populaire waarden gelden over de hele wereld als waardevol. Hoe tot uiting gebracht, verschilt natuurlijk enorm. Ook denormen die voortvloeien uit de waardenkunnen per stad, land of cultuur enorm verschillen.

  • Vrijheid
  • Respect
  • Eerlijkheid
  • Verdraagzaamheid
  • Gelijkheid
  • Rechtvaardigheid
  • Vriendelijkheid
  • Vrede
  • Liefde
  • Veiligheid

Heb jij een aantal van deze waarden hoog in het vaandel, dan zit je overal goed!


Integer handelen kun je leren


Je bent nooit te oud om te leren, dit geldt ook voor integer handelen. Juist binnen het bedrijfsleven kun je te maken krijgen metethische dilemma’s.Hoe ga je hiermee om?

Integer handelen kenmerkt zich door een aantal belangrijkekernwaarden. Wie hier moeite mee heeft kan zich verdiepen in integer handelen. Houd rekening met de wet- en regelgeving, de regels binnen een bedrijf maar ook het eigen gedrag richting collega’s, klanten en concurrenten.

Persoonlijke belangen mogen meespelen, maar nooit een zakelijke beslissing in de weg staan. Bij het maken van keuzes is het natuurlijk goed dat deze maatschappelijk verantwoord zijn. Een cursus of training integriteit is vooral geschikt voor werknemers die hier moeite mee hebben.


Bron: https://www.normenenwaarden.org/

Uitleg dilemmaspel

HET SPEL

Het spel is vormgegeven als een ganzenbord: een speelveld met vragen en opdrachten, dobbelstenen en pionnen. Het wordt gespeeld met vier sets kaarten met vragen en opdrachten over actuele casussen rond het thema ongewenste omgangsvormen, ethiek en integriteit en met kennisvragen over de functie van de vertrouwenspersoon.

4 SETS KAARTEN

Het Dilemmaspel bevat vier sets kaarten zodat je, afhankelijk van de samenstelling van de deelnemers, de juiste sets kunt gebruiken. Zo kun je kiezen uit twee sets ‘dilemma’s en stellingen’, een set ‘vragen voor organisaties’ en een set ‘vragen voor vertrouwenspersonen’.

foto dilemmaspel

HET DOEL

Het doel is om gesprekken op gang te brengen rondom de thema’s omgangsvormen of integriteit en te bespreken hoe zaken rondom psychosociale arbeidsbelasting in de organisatie zijn geregeld.


Het spel kan in organisaties gespeeld worden met groepen medewerkers, managementteam(s), directie of een groep vertrouwenspersonen.


Advies om het spel te laten begeleiden door een vertrouwenspersoon. Deze heeft de communicatievaardigheden en -technieken om het optimaal te kunnen spelen.

Aanbevolen informatie, producten, diensten en trainingen van derden

foto bhv

Arbo RIE support Groningen is BHV opleider en veiligheidspartner. Met een team van ervaren medewerkers en instructeurs verzorgen zij voor uw BHV-organisatie praktijkgerichte scholing en advisering en ondersteuning als het gaat om integrale veiligheid.


Cartoons, illustraties en animaties voor alle situaties waarin taal niet voldoende is.

Lodewijk Koster heeft ook deze cartoon gemaakt.

afbeelding riet'je

SWB richt zich op werknemers die moeite hebben om hun B-VCA-examen te halen. Bijvoorbeeld omdat ze niet goed met een computer overweg kunnen, moeite hebben met lezen of last hebben van faalangst. Voor deze doelgroep is de veiligheids e-learning van SWB dé oplossing.

AAdesignwinkel heeft prachtig playmobil voor BHV table top oefeningen.


foto bhv playmobil

Wil je veilig werken zonder kans op blijvende gehoorbeschadiging?
Bliksem zorgt voor otoplastieken die je gehoor optimaal verzorgt. Ze komen ook naar je toe!

foto otoplastieken

Instructiekaarten, checklists en informatie die van belang zijn voor de veiligheid in praktijklokalen, zoals de wettelijke arbo-eisen, aansprakelijkheid, groepsgrootte en sociaal gedrag van jongeren. Van Voion, maar ook goed te gebruiken voor MKB werkvloeren.

logo voion

Voor HRM specialisten in Noord Nederland kun je contact opnemen met Arnold Kremer van HR24.


logo hr24

Wil je veilig werken zonder kans op blijvende gehoorbeschadiging?
Bliksem zorgt voor otoplastieken die je gehoor optimaal verzorgt. Ze komen ook naar je toe!

logo helder code95

Instructiekaarten, checklists en informatie die van belang zijn voor de veiligheid in praktijklokalen, zoals de wettelijke arbo-eisen, aansprakelijkheid, groepsgrootte en sociaal gedrag van jongeren. Van Voion, maar ook goed te gebruiken voor MKB werkvloeren.

De methode Mijn Mammoet ® maakt het proces van gedragsverandering visueel en toegankelijk. Door het gebruik van eenvoudige en pakkende metaforen werk je op een laagdrempelige en luchtige manier aan nieuwe gewoontes en betere keuzes.


logo mijn mammoet

Veiligheidsprotocol Opleidingsbedrijven Bouw en Infra 2020 van Volandis.

logo volandis

Een plaatje zegt meer dan duizend woorden. Jessica brengt graag (veel) tekst om in beeld, met als resultaat: een duidelijke en efficiënte manier van communicatie.
De boodschap komt bij de ontvanger helder en duidelijk over. Blijft op korte en lange termijn beter onder de aandacht!

afbeelding vaste onderwerpen in de RIE
unsplash